|
Kalite, Fiyat, Zamanlama ve Servis sloganımız ile hizmetinizdeyiz....
|
Serit
testereler ham olarak kullanılamaz. Kesim ve biçme işlemi için
şekillendirilir ve bilenir. Şekillendirme işlemi 3 ayrı sistemle
yapılabilir.
1- DİŞE STELLİTE UÇ KAYNATMA
2- SAĞ-SOL DİŞ ÇAPRAZLAMA
3- EZME DİŞ ÇAPRAZLAMA
1-DİŞE STELLİTE UÇ KAYNATMA
Şerit testereyi şekillendirmek için en yeni ve kullanışlı yöntem.
Şerit testere diş ucuna sert materyal olan Stellite malzemesi
kaynatıp, ezme diş formu vermektir. (şekil E,F,G) Şerit
testerelere kaynatılacak Stellite malzeme çeşitleri ve diğer 2
çeşit çaprazlama şekline göre avantajları aşağıda
bilgilerinize sunulacaktır.

Bu şekillendirme işleminde şerit testere bıçkı makinesinde
ort. en az 4 saat, en çok 8 saat çalışır. Bu da diğer çaprazlama
şekillerine göre fazla iş gücü kaybına neden olmaz.

Biçme işinde kullanılan bıçkılarda yüksek güçte motorlar
kullanılmaktadır (35-50Hp) gibi, bilindiği gibi elektrik motorlarında
ilk çalışma sırasında oluşan demeranj (kalkış) akımı yüksektir.
Bu da elektrik sarfiyatının artmasına neden olur.
Şerit sağ-sol çaprazlamada bıçkı makinesi günde en az 4 kez
kapatılıp açılır, ezme çaprazlamada bu oran günde 3 kez,
stellitlenmiş bir şerit testere de günde en az 2 kez (öğle
paydosunda) bu durumda işgücü kaybı sıfırdır.
Biçme esnasında tomruk(ağaç) içinde çıkan yabancı
materyallerden (kanca, lama gibi) kesim esnasında etkilenmez, en çok
stellitlenmiş şerit testere bir kere daha bilenecektir.
ŞERİT TESTERELERİN STELLİTE İLE ŞEKİLLENDİRİLMESİ
Bu işlem iki türlü olur.
A) Stellite çubuklar, oksijen-asetilen tüp ile her dişi doldurmak
suretiyle el ile Stellite malzeme kaynatılır. Çok ilkel bir
sistemdir. Stellite uç kaynak makineleri çıktığından itibaren
terk edilmiştir.
B) Stellite çubuklar, Stellite kaynak makinesinde şerit’in
ilerleme yönündeki kesim açısı dikkate alınarak 650˚C ısıda
kaynatılır, Stellite uç kesilir ve otomatik olarak kaynayan diş
yumuşatılır. Bu işlem için SUK-92 Stellite uç kaynak makinemiz
üretilmiştir. 9,10 cm. boyundaki 120 mm. genişliğindeki şerit için
ortalama 300 gr. Stellite kullanılır. Stellitleme işlemi böyle
bir uzunluktaki şerit için 25-30 dakikadır.
Stellit’li şerit testerelerin tercih sebebi ters lifli, inorganik
madde içermiş (silis) ağaç kesimlerinde yüksek verim sağlar. Günlük
kesim kapasitesi 30 m3- 60 m3 arasıdır.
STELLİTE KULLANMANIN AVANTAJLARI
Normal şerit testerelerin sertlikleri 35-45 HRC olduğundan çok
sert ve özellikle inorganik maddelerden dolayı aşındırıcı
etkisi yüksek olan ağaç türlerinin biçilme esnasında, şerit
testereler çabuk körleşmektedir. Bu tür ağaçların biçilmesinde
stellitlenmiş şerit testereler kullanılmaktadır.
Hızlı, ekonomik, düzgün kesim yüzeyi sağlar.
STELLİTE MALZEMESİ, STELLİTE ŞERİT TESTERELER VE KULLANIM YERLERİ
Stellite özel alaşımlı dökme çubuktur. Aşınmaya yatkın
kesici takımlarda kullanılır, talaş kaldırır, bileşimi
kobalt, karbon ve volfram içermektedir. Metal olmasına rağmen mıknatıslanmaz.
Dönen takımlara uygulandığında manyetik alan oluşturmaz ve ısınmaz.
Stellite çubuklar sertliklerine ve kalınlıklarına göre sınıflandırılırlar.
SERTLİKLERİNE GÖRE
1C˚: Çok sert ağaçlarda kullanılır. Aşınma direnci yüksek
olup krom ve tungsten elementleri yüzde olarak fazladır. Yüksek
sertliğinden dolayı kaynatılacak testere seçimi uygun olmalıdır.
Bu malzemenin sertlik derecesi 52-58RC˚ dir. Tig, makore, sipo gibi
ağaç türlerinde kullanılır.
12C˚: orta sertlikte ağaçlarda kullanılır. Karbon ve Nikel
elementleri yüzde olarak fazladır. Şerit testere en iyi uyum sağlayan
çeşididir. Sertliği 48-52RC˚ dir. Sapelli, ırako, ayans, çam,
ladin, kayın ağaç türlerinde kullanılır.
6C˚: Yumuşak ağaçlarda kullanılır. Sertliği 44-48RC˚. Köknar,
kavak türlerinde kullanılır.
ŞERİT TESTERENİN ET KALINLIĞINA GÖRE STELLİTE ÇUBUKLARIN
SINIFLANDIRILMASI
Ø= Çapı 3mm,boyu 1 metredir. 30 mm-60mm arasında 0,7mm-0,8 mm et
kalınlığında şerit testerelerde kullanılır.
Ø= Çapı 4mm boyu 1 metredir. 60mm-90mm arasında 0,9 mm et kalınlığı
olan şerit testerelerde kullanılır.
Ø= Çapı 5mm boyu 1 metredir. 90mm-120mm arasında 1mm-1,2 mm et
kalınlığı olan şerit testerelerde kullanılır.
Ø= Çapı 6mm boyu 1 metredir.120mm-200mm arasında 1,2mm-1,7 mm et
kalınlığı olan şerit testerelerde kullanılır.
Stellite kullanımı ile ilgili faydaları tekrarlar isek:
• Düzgün ve minimum zayiatta kesme
• Kesme hızının arttırılması
• Şerit testere ile daha uzun süre çalışma
• Kesim esnasında oluşan ısıya duyarlı çatlamaları önleme.
• Yabancı maddelere karşı dayanıklılık
Üretimde artış.
2- SAĞ-SOL DIŞ ÇAPRAZLAMA
Şerit testerenin diş ucuna,sağa veya sola yatırılarak (eğilerek)
çapraz verilir.Bu işlem ağacın sertliğine,yumuşaklığına göre
artar veya azalır.Çapraz verme işlemi, şerit testerelerde 2 çeşit
olarak yapılır.
A: Sağ-Sol çaprazlama
B: Sağ-Düz-Sol çaprazlama

X: Şerit genişliği
W:Şerit et kalınlığı
Y:Şerit diş adımı
Z:Şerit diş derinliği
K:Çapraz eğilme yüksekliği
L:çapraz genişliği
A: SAĞ VE SOL DİŞ ÇAPRAZLAMA

Şerit testerenin art arda gelen dişleri sağ ve sola eğilir. Bu eğilme
işleminde, şerit testerenin genişliği,diş derinliği ve et kalınlığı
önemlidir. Kesilecek ağacın sertliğine ve yumuşaklığına göre
çapraz eğilme işlemi azalır veya çoğalır.
Aşağıdaki örneğe bakınız.
Çapraz genişliği (L), En çok şerit testerenin et kalınlığının
(w) iki katını geçemez.
Örnek= Et kalınlığı 0.7 mm.(w) olan bir şerit testerenin sağa
eğim ölçüsü 0.35 mm. Sola eğim ölçüsü 0.35 mm. olmalıdır.
Çapraz genişliği(L) 1.4 mm. olur(maksimum). Bu ölçme çapraz ölçme
saati ile yapılır.Ağaç dokusu sertleştikçe çapraz açısı ölçüsü
azalır.
Burada diş derinliği(z) çapraz eğilme yüksekliğinin en çok
1/4 mm. en az 1/3 mm. olur.örneğin:
Diş derinliği(z):12 mm.
Çapraz eğilme yüksekliği:12:1/4=3mm. olur.
Kesilecek ağaç dokusu yumuşaksa çapraz eğilme yüksekliği
fazlalaşır. Sağ-sol çaprazlama şekli çıralı çam,meşe,
ceviz gibi dokusu sert olan ağaçlarda kullanılır.
B: SAĞ-DÜZ-SOL ÇAPRAZLAMA

Şerit testerenin art arda gelen dişleri önce sağa eğilir,ikinci
dişe işlem yapılmaz ardından gelen diş sola eğilir. Bu çaprazlama
şekli daha çok lif dokusu yumuşak ağaçta kullanılır. Kavak,köknar
gibi.
Bu çaprazlama şekilleri 5-10 m3 ağaç işleyen atölyelerde
(marangoz, doğramacı, kereste atölyelerinde) kullanılır.el ile
çapraz pensesi ile yapılabildiği gibi SÇM-I otomatik çapraz
verme makinesi ile 3 dk. gibi kısa bir sürede sağ ve sol eğimleri
eşit olarak ,otomatik olarak şerit’e çapraz verebilir. El ile
çapraz işleminde, bir şerit testere ortalama 200 diş var ise 200
dişi eşit çaprazlamak mümkün olmayacağından,kesme ve biçme yüzeyinde
çizgi ve kesim yüzeyinde dalgalanmalar görülebilir.otomatik sağ
sol çapraz makinesinde çapraz verilen şerit testere hem daha uzun
çalışır, körelmez, talaş azalır. Kesim hızı artar.böyle çaprazlanan
bir testere ort.bıçkı makinesinde 2 saat çalışır.
Sağ-Sol çaprazlanan şerit testerenin max. genişliği 100 mm, diş
aralığı da(adımı) max. 20 mm. olur. Bu bıçkı devirleri ile sınırlandırılmıştır.
Şerit genişliği 100 mm. geçen şerit testerelerde uygulanamaz.
Şerit testerenin kesim sırsında ağaca dakikadaki vuruş ve
ilerleme katsayısı ile doğru orantılıdır. Aksi halde şerit
testere kesim esnasında ısınacak,deforme olacak kesmeyecektir.
Yukarıdaki nedenlerden dolayı sağ-sol çaprazlanan şerit
testereler max. 1.5 saatte bir değiştirilir ve dinlendirilir.
3-EZME DIŞ ÇAPRAZLAMA
Şerit testereyi şekillendirmek için, ezme çaprazlama şeklidir.
Bu çaprazlama şekli (kereste ve biçme atölyelerinde) dilimleme
(markol) bıçkılarda ve arabalı bıçkılarda, biçme işleminde
kullanılır.şerit genişliği 100 mm. dir,aşağı kullanılmaz.
Ezme yapılacak şerit testerenin diş adımında en az 32 mm. dir.
Tercih olarak diş adımı 40 mm. dir. Sağ-sol çaprazlama şekline
göre, ezme çaprazlı bir şerit testere sağ-sol çaprazlamaya göre
iki kat randımanlı çalışır. 10-30 m3 arası 1 günlük biçme
işlemi gerçekleştirir.ezme çaprazlama işlemi iki şekilde gerçekleştirilir.
I- Çapraz aparatı kullanarak el ile ezme işlemi gerçekleştirilir.
Burada şerit testerenin molekül yapısının her yerde aynı olması
gerekir. Ezme işlemi sırasında materyal şerit testerenin kendisi
olduğundan diş ucunda çatlamalar olaşabilir. Ezme çapraz el
aparatı meşakkatlı ve zaman alan bir işlemdir. Kol gücüne
dayanır. Ezme yapılan dişlerin mutlaka toplama aparatı ile
toplanması gerekir. Yoksa dişlerin yan yüzeyleri eşit olmadığından,
biçme esnasında dalmalara ve çizgilere neden olur. (şekil c-d)
Ezme çaprazlı bir şerit testere max.3 saat çalışır. Ağaç
lifleri sertleştikçe bu zaman azalır.

II- Otomatik Makine İle ezme çapraz ve toplama makinesi. Bu tür
makineler Stellite uç sistemi geldikten sonra ekonomik olmadığından
dolayı imalattan 10 yıl önce kaldırılmıştır. Ezme uçları
ve toplama çenelerinin iyi materyalden olmasına rağmen ezme işlemi
sırasında şerit testere sertliği 35 RC˚ den 45 RC˚ ye yükselir.
Buda ezme pimi ve toplama çenelerinin sık sık arızalanmasına ve
kırılmasına neden olur.
Ayrıca tomruğun içinde mevcut olan materyallerden dolayı (kurşun,
lama, çivi) den zarar görür. Şerit testereyi tekrar tekrar dişlerini
bilemeden, silip tekrar ezme çaprazlama gerektirir. Bu işlem zaman
kaybına neden olur. |
|